Sağlıklı pişirme yöntemleri
Obezite, kalp hastalıkları, kanser ve diyabet gibi kronik hastalıklar her geçen gün artıyor. Bunlardan korunmak için ne ile beslendiğimiz kadar besinleri nasıl pişirdiğimiz de önemli.
Aynı malzeme, farklı yöntemle pişirildiğinde bambaşka bir öğüne dönüşür. Yandaki listeden bir yönteme dokunarak tanımını ve hangi besinlere uygun olduğunu görebilirsiniz.
Dyt. Yusuf Gül
Diyetisyen
Yöntem bulucu
On bir yöntem, tek tek
Buhar tenceresi veya basınçlı tencerede, besin suya değmeden buhar ortamında pişirilir.
Uygun olduğu besinler: Sebzeler, balık
Sınıflandırma
Yöntemleri ikiye ayırmak işi kolaylaştırır
Yağ eklemeyi gerektirmeyen ya da düşük-orta sıcaklıkta çalışan yöntemler. Buharda pişirme, haşlama, sıvı içinde pişirme, az suda pişirme, fırında susuz pişirme, fırında ızgara ve tavada susuz pişirme bu gruptadır.
Sekiz yöntem
Yağ ekleyen ya da çok yüksek sıcaklıkta çalışan yöntemler. Kavurma, az yağda kızartma ve kömür ateşinde ızgara. Yasak değiller; sadece yağ miktarı ve ateş mesafesi kontrol edilmeli.
Üç yöntem
Bu ayrım yöntemin kendisiyle değil, getirdiği iki riskle ilgili: eklenen yağ miktarı ve uygulanan sıcaklık. İkisi de arttıkça öğün ağırlaşır.
Ayrı bir başlık
Kızartma neden bu listede yok?
Yapılan çalışmalarda kızartılarak tüketilen besinlerin neredeyse kendi ağırlıklarının yarısı kadar yağ çektiği görülmüş. Bu da gün içinde almanız gereken yağ ve kalori miktarını doğrudan artırır.
Sorun yalnızca miktar da değil. Kızartma sırasında yağın yanmasıyla açığa çıkan bileşikler ve serbest radikaller ayrı bir risk oluşturur. Kızartma yağının tekrar tekrar kullanılması bu riski daha da büyütür.
Kısaca: besinleri kızartmaktan kaçının. Aynı sonucu fırında ya da yapışmayan tavada susuz olarak da alabilirsiniz.
Bu yazının devamı
Yöntemleri öğrendikten sonra sıra besin gruplarına geliyor. Sebze, kuru baklagil ve etin her birinin kendine özgü kuralları var — sebze, baklagil ve eti doğru pişirmek yazısında hepsini topladım.
Sık sorulan sorular
En çok merak edilen iki soru
Sorun mangalın kendisinden çok doğrudan alev teması ve kömürleşmedir. Eti alevden uzakta tutmak, aşırı kararmasını önlemek ve yanmış kısımları tüketmemek istenmeyen bileşiklerin oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir.
Besin suyla doğrudan temas etmediği için suda çözünen vitaminler yemeğin suyuna geçmez. Ayrıca yağ eklemeyi gerektirmez ve sıcaklık kontrollüdür. Bu üçü bir arada olduğunda besin değeri en az kayıpla korunur.
Kaynaklar
Başvurulan rehberler
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel beslenme planının yerine geçmez.
